موزه و رستوران Vasa
واسا تنها کشتی بازمانده از قرن 17 موجود در جهان است. بیش از 95 درصد از قطعات اصلی آن حفظ و با صد ها مجسمه کنده کاری شده تزئین شده است، Vasa حقیقتاً یک گنجینه هنری منحصربه فرد و یکی از پر طرفدارترین جاذبه های گردشگری در جهان به شمار می رود. این کشتی در موزه ای اختصاصی در استکهلم به نمایش در آمده که جایگاه نُه نمایشگاه وابسته، یک فروشگاه دیدنی و رستورانی ممتاز می باشد. فیلم تهیه شده درباره Vasa را می توان به شانزده زبان مختلف تماشا کرد. تعداد بازدیدکنندگان موزه Vasa از تمامی موزه های دیگر در منطقه اسکاندیناوی بیشتر است. شاید به جرات بتوان گفت که سفر کردن به استکهلم فقط برای دیدن Vasa به خودی خود ارزشمند خواهد بود.

تعدادی کشتی جنگی سلطنتی در 10 اوت سال 1628 میلادی از بندر استکهلم سفر خود را آغاز کردند. بزرگترین آن ها کشتی تازه ساز Vasa بود، که به نام خاندان پادشاهی وقت نام گذاری شده بود. برای بزرگداشت رسمی این واقعه، توپ های طرفین آن در بندر به صدا در آمدند. این کشتی بزرگ و شکوهمند آرام آرام به سمت دهانه بندر حرکت کرد، اما به ناگاه بادی شدید وزیدن گرفت. Vasa به یک طرف کج اما دوباره صاف شد. تندباد دوم آنرا به یک سو کج کرد. آب از درگاه های لوله های توپ وارد کشتی شدند. Vasa به عمق دریا فرو رفت، و حداقل 30 و احتمالاً 50 نفر از 150 نفر خدمه خود را به قعر دریا برد. 333 سال طول کشید تا Vasa دوباره نور خورشید را ببیند.
Anders Franzén، پژوهشگری آزاد در اوایل دهه 1950 میلادی کار جستجوی Vasa را شروع کرد. او از دوران کودکی علاقه خاصی به کشتی شکسته هایی داشت که در نزدیکی منزل پدر و مادرش در جزایر استکهلم وجود داشتند. کرم کشتی، که نوعی صدف با نام علمی تردو ناوالیس است بدنه کشتی شکسته ها را در آب های شور از بین می برد، اما این صدف در آب های شور و تلخ منطقه بالتیک امکان بقا ندارد. Anders Franzén اهمیت این مطلب را برای کشتی های گم شده در منطقه بالتیک درک کرد، و Vasa را در سال 1956 پیدا نمود.

Vasa در استکهلم تحت نظارت استاد کشتی ساز هلندی، Henrik Hybertsson ساخته شد. گروهی متشکل از نجارها، چوب کاران، مجسمه تراش ها، نقاشان، شیشه کاران، بادبان سازها، آهنگران و از بسیاری حرفه های دیگر به او کمک می کردند. جمعاً چهارصد نفر در کار ساخت Vasa مشغول بودند. کشتی بر اساس دستور پادشاه سوئد، Gustav II Adolf ساخته شد. ساخت آن حدوداً 2 سال به طول انجامید. این کشتی دارای سه دکل، با قابلیت حمل ده بادبان بود، و فاصله بالای دکل تا تیر ته کشتی 52 متر و طول کلی آن 69 متر بوده است، این کشتی 1200 تن وزن داشت. کشتی بعد از ساخت یکی از توانمند ترین کشتی های ساخته شده دنیا به شمار می آمد. ما امروز می توانیم محاسبات دقیقی برای طراحی کشتی ها انجام دهیم تا مطمئن شویم برای سفرهای دریائی مناسب هستند. در قرن 17 ام از جداول ابعادی استفاده می شده است که در گذشته بخوبی جواب داده بودند. بر اساس اسناد و مدارک همان دوران متوجه شده ایم که نقشه های Vasa بعد از آغاز کار ساخت تغییر کرده اند. پادشاه می خواست تعداد توپ های موجود بروی عرشه از همیشه بیشتر باشد. این یعنی که ابعاد انتخاب شده برای کشتی دیگر مناسب نبود و سازندگان با مشکل روبرو شدند. کشتی با بنای فوقانی بلند، که دو عرشه برای توپ ها داشت ساخته شد. کف کشتی با سنگ های بزرگ پر شد که قرار بود تعادل آنرا در دریا حفظ کنند. اما بخش فوقانی Vasa به قدری سنگین بود که 120 وزنه تعادلی موجود در آن کافی نبودند.
Vasa قرار بود یکی از بهترین کشتی های نیروی دریائی سوئد باشد. این کشتی 64 توپ حمل می کرد، که بیشتر آن ها از نوع 24 پوندی بودند (یعنی گلوله هایی به وزن 24 پوند یا 11 کیلوگرم شلیک می کردند). سوئد چیزی نزدیک به بیست کشتی جنگی داشت، اما هیچ کدام از آن ها دارای این تعداد توپ یا توپ های سنگین مانند Vasa نبودند. Vasa احتمالاً قرار بود به سمت لهستان لنگر بکشد، که برای سالیان سال دشمن شماره یک سوئد به شمار می رفت. شاه Sigismund، عموزاده پادشاه سوئد (آن ها پدربزرگ مشترکی از سمت پدری داشتند) بر لهستان حکم می راند. Sigismund زمانی نائب السلطنه سوئد بود اما به دلیل طرفداری از کیش کاتولیک مقام خود عزل شد. بعد از چندین سال کارهای مقدماتی و تدارکاتی، Vasa در 24 آوریل 1961 از دریا بیرون کشیده شد. حالا می بایست به مرمت و نگهداری آن می پرداختند. کشتی شکسته ای را که برای چنین مدت طولانی در زیر آب بوده است نمی توان بدون مرمت و رسیدگی رها کرد. چوب و الوار به مرور زمان ترک خورده و تکه تکه می شوند. در ابتدا روی Vasa آب پاشیده می شد تا کارشناسان بتوانند بهترین شیوه نگهداری را برای آن انتخاب کنند. روشی که برای نگهداری انتخاب شد شامل استفاده از پلی اتیلن گلیکول (PEG)، یک ماده مومی حلال در آب بود که به آرامی در چوب نفوذ کرده و جایگزین آب می شود. پاشیدن PEG روی کشتی برای چندین سال ادامه یافت.
همراه با Vasa بیش از 14000 شی چوبی یافت شد، که در میان آن ها 700 مجسمه کنده کاری شده وجود داشت. این مجسمه ها تک تک مرمت شده و سپس به جای اصلی خود در کشتی برگردانده شدند. انجام این کار درست مانند حل یک پازل بسیار بزرگ بود. کشتی های جنگی قرن هفدم فقط موتورهای جنگی به شمار نمی آمدند، این ها به واقع حکم قصرهای شناور را داشته اند. در مجسمه هایی که از نابودی نجات یافتند نشانه های رنگ و طلاکوبی مشاهده شده است. تحلیل های مدرن نشان دادند که مجسمه ها به رنگ های پر زرق و برق در زمینه ای قرمز نقاشی شده بودند. مجسمه ها شامل شیرها، قهرمانان کتاب مقدس، امپراطوران روم، موجودات دریایی، خدایان و الهه های یونانی و بسیار دیگر بودند. هدف از استفاده آن ها این بوده است که جلال و جبروت پادشاهی سوئد را نشان داده و شمه ای از قدرت، فرهنگ، و جاه طلبی های سیاسی آن را به نمایش بگذارند.
