گاهي به زمين نگاه كن
2. عكسهاي هوايي از طبيعت اتفاق تازهاي نيست، عكسهاي محمد رضايي از طبيعت مازندران و يا معين مطلق از طبيعت گلستان هم ايده تازهاي ندارد اما زيبايي و قاب بنديهاي اين دو عكاس در عكسهاي پيش رو آنقدر شگفتند كه نميتوان آن را با بهانه تكراري بودن رد كرد. قاببنديهاي و رنگآميزيهاي طبيعت در اين عكسها به اندازهاي ديدنياند كه ميتوان آنها را نقاشيهاي طبيعتي دانست كه از چشم همگي ما پنهان ماندهاند. بيش از 3 دهه پيش جورج گرستر عكاس معروف سوئيسي در سفري به ايران، زيباييهاي ايران را ثبت كرد و سال گذشته پس از گذشت 35 سال، آنها را در نمايشگاهي با نام بهشت گمشده: ايران از آسمان به نمايش گذاشت. آن زمان بود كه بسياري از عكاسان به اين نكته پي بردند كه بافت طبيعت ايران بهشتي بوده است براي آنها كه از قاب دوربين آنها دور مانده است.
حرفهاي گرستر به عنوان يكي از پيشگامان هنر عكاسي هوايي شايد بتواند كمك بيشتري به فهم اين زيباييهاي ايران كند. او درباره سفر حرفهاي خود و چگونگي گرفتن عكسهاي بينظيري از ايران دهه 1970 به روزنامه اينديپندنت گفته است: در حالي كه بر فراز ايران سفر ميكردم، به اين فكر بودم كه مناظر فرهنگي و طبيعي سرزمين ايران با بيابانهاي نمكي و باغهاي بهشتياش براي تماشا از آسمان آفريده شدهاند. آباديهايش با قناتها و آب راههاي زيرزمينياش مثال بارز معماري بدون معمار هستند.
بين سالهاي 1976 تا 1978 بيش از صد پرواز (300 ساعت) داشتم. ما در برنامهريزيمان تغيير فصلها را تا حد امكان مدنظر قرار داده بوديم. اين امر موجب كشفيات شگفتانگيزي شد. بهار در ارتفاعات آذربايجان يكي از زيباترين مناظري است كه زمين در معرض ديد انسان قرار ميدهد. ما قصد داشتيم تمام نقاط كشور را پوشش دهيم اما اين مساله بهطور حتم از توان وسيله هوايي ما بيرون بود.
درست است كه گرستر از معروف ترين عكاساني است كه ايران را از آسمان ديده است اما در سال 82 جورج اشتاين متز، عكاس آمريكايي هم دست به اين كار زد و اين بار او به وسيله پرواز با پاراگلايدر توانست عكسهايي از مناطق كويري ايران ثبت كند. جورج اشتاينمتز در سفرش به ايران و هنگام عكاسي از كوير ايران چند هفته قبل از زلزله بم چند عكس هوايي هم از اين شهر و ارگ بم گرفت.
علي محزون