فراموشي درنزديكي ارگبم

ارگ بم با همه شكوه و افتخارش براي بيشتر فرهنگ دوستان دنيا نامي شناخته شده است. سالانه تعداد زيادي از مردم سراسر ايران به عزم ديدن ارگ زيبا و تاريخي بم به اين شهر سفر ميكنند. شايد بسياري از اين مسافران از وجود بنايي تاريخي و زيبا در نزديكي اين ارگ خبر نداشته باشند كه تنها با 15 دقيقه ماشين سواري ميتوان به ديدن آن رفت. شايد هم ايراد كار از سوي مسوولان ميراث فرهنگي است كه تبليغات لازم را براي معرفي اين بناي ارزشمند تاريخي كه حدود 900 سال پيش ساخته شده است، انجام نميدهند.
كوشك رحيمآباد در 4 كيلومتري شرق شهرستان بم و به فاصله 500 متري جبهه شمالي جاده بم ـ نارتيش (نارتيچ) در دشتي هموار واقع شده و از مناطق تفريحي اين شهرستان به شمار ميرود. بنا داراي نقشهاي مربع شكل است و 4 ورودي از 4 جهت اصلي دارد. ساختمان بنا از خشت خام، چينه و ملات گل رس ساخته شده و امروزه بخشهاي بالاي ديوارها تخريب شده است و آثار فرسايش شديد باران و ديگر نزولات جوي در آن به چشم ميخورد، البته جدا از آسيبهاي وارد شده توسط باران، زلزله، بيمهريهاي مردم و مسوولان نيز در تخريب اين بنا بيتاثير نبودهاند. ضخامت ديوارها در حدود 3 متر است. بنا شامل يك گنبد مركزي و 4 ايواني (4 ورودي) در 4 جهت اصلي است كه به فضاهاي مركزي راه دارد.
در طرفين هر ورودي دو سالن بزرگ تعبيه شده كه به ايوانها راه پيدا ميكند و از تلفيق اين سالنها يك فضاي چليپايي شكل در مركز بنا، به وجود آمده است. ايوانها از كف فعلي 10 متر ارتفاع دارد و پي ديوارها حدود 5 /1 متر است. گنبد بنا خشتي است كه اكنون فروريخته، اما فيلپوشها و پاكار گنبد باقي مانده است و در جبهه شمال غربي بنا نيز راه پلهاي وجود دارد. اگر گشتي در اطراف اين بناي تاريخي بزنيد بسادگي خواهيد فهميد كه در فضاهاي اطراف آثاري از بناهاي معماري ديگر ديده نميشود و اينگونه به نظر ميرسد كه بنا منفرد بوده و فقط باغهاي خرما در اطراف آن ديده ميشود.عملكرد اين بنا مشخص نيست، اما نقشه آن شبيه پلان مقابر ميباشد؛ البته به گفته گروهي از باستانشناسان احتمال دارد كه اين بنا يك ساختمان منفرد مسكوني باشد.
البته برخلاف نام بنا كه كوشك است، اينگونه به نظر ميرسد كه بنا مربوط به يك پادگان كوچك نظامي بوده است؛ اين باور با وجود كنگرههايي كه در بالاي برخي ديوارهها وجود دارد، قوت ميگيرد.
سارا زعفراني قزويني