هتلهاي سيار روي ريلهاي فولادي
شبكه ريلي خطوط راهآهن با سرعتي باورنكردني از ميان دشتها، كويرها و كوهستانها گذشتند و همانند رگهاي آهنين تمدن رونق اقتصادي را به شهرها هديه داد، گسترش اين خطوط فولادي باعث شد تا شنيدن صداي سوت قطار در هر شهر و دياري نويد رونق اقتصادي و حضور مسافران بيشتري در آن شهر باشد. به اين ترتيب صنعت گردشگري نيز دچار تغييرات عمدهاي شد و معناي جديدي به خود گرفت. ايستگاههاي قديمي اگرچه امروزه خالي از مسافر هستند و سالهاست كه صداي سوت قطار در آنها شنيده نميشود، اما باز هم ميتوان از آنها به عنوان يكي از زيباترين جاذبههاي گردشگري در گوشه و كنار اين كره خاكي استفاده كرد.
با متصل شدن خطوط راهآهن به شهرها، هتلها و رستورانها رونق ميگرفتند و شهر به سرعت رشد ميكرد تا اينكه قطار اهميت خود را به عنوان بهترين و سريعترين وسيله نقليه براي سفر از دست داد و وسايل ديگر جايگزين آن شد، اما امروزه اين قطارها نقش ابتدايي خود را دوباره به دست آوردهاند و همان طور كه در ابتداي حضور خود صنعت گردشگري جهاني را دستخوش تغييراتي عمده كردند، امروزه هم نقش مهمي را در گسترش و احياي اين صنعت به عهده گرفتهاند و موقعيتي طلايي را براي دستاندركاران صنعت گردشگري جهان ايجاد كردهاند. بنابراين ميتوان گفت دوباره شنيدن صداي سوت اين لكوموتيوها در خطوط قديمي و ايستگاههاي متروكه حاكي از رونق دوباره گردشگري منطقه است.بنابراين بسياري از دستاندركاران و متخصصان صنعت گردشگري از اين قطارها به عنوان پاشنه آشيل اين صنعت ياد ميكنند.
برخي از كارشناسان اين اتفاق را فرخنده شمرده و معتقدند به جاي رها كردن اين غولهاي فولادي در گورستان فلزات يا قرار دادن آنها در موزهها، دوباره ميتوان حال و هواي اوايل قرن نوزدهم ميلادي را با آنها تجربه كرد و نشاط مضاعفي را به گردشگران و ماجراجويان در گوشه و كنار دهكده جهاني هديد داد.
طبق آمار كارشناسان صنعت گردشگري، بيشتر كشورهاي جهان داراي خطوط راهآهن هستند و بسياري از اين خطوط به دليل فرسودگي به حال خود رها شده و در باد و باران در حال پوسيدن و تبديل شدن به قطار ارواح هستند. اگرچه با توجه به پيشرفت و رشد صنعت حمل و نقل ريلي در جهان شايد اين خطوط و واگنهاي قديمي ديگر قابل استفاده به نظر نميرسند، اما همين خطوط فرسوده قابليت بسيار مناسبي را براي كمك به صنعت گردشگري منطقه خود دارند و با كمي بازسازي و مرمت اين خطوط، اين قطارهاي ارواح ميتوانند نقش سازنده خود را دوباره همچون گذشته بر عهده گيرند. با تبديل قطار ارواح به قطارهاي تفريحي ميتوان آنها را به مقاصدي بسيار بكر همراه با مسافرانش در دل طبيعت هدايت كرد.
با توجه به قابليت اين قطارها و نظر كارشناسان چندي است كه برخي كشورهاي جهان كه خطوط راهآهن گستردهاي را به خود ديدهاند از اين موقعيت استفاده و اقدام به راهاندازي خطوط خصوصي توريستي راهآهن كردهاند به عنوان مثال كشور آمريكا كه از پيشگامان اين صنعت بوده قطاري معروف به نام Napa را در اين زمينه طراحي و ساخته است. اما اين صنعت در كشورهايي چون آفريقاي جنوبي، هندوستان، فرانسه، سوئيس و روسيه نيز از جايگاه ويژهاي برخوردار است به طوري كه هر كدام داراي چند شركت خصوصي در اين زمينه و قطارهايي با نامهاي متفاوتي هستند كه هر ساله حجم زيادي از گردشگران را جابه جا ميكنند و البته درآمدي هنگفت را براي منطقه به ارمغان ميآورند.
اين قطارها كه در واقع هتلهايي سيار روي ريلهاي فولادي هستند با فراهم كردن آسايش مسافران باعث جلب هر چه بيشتر گردشگران شدهاند، شركتهاي خصوصي با خريد قطارهاي قديمي در اين كشورها و همچنين احداث يا مرمت برخي از ايستگاهها در مناطق توريستي كشور و بازسازي واگنهاي قديمي به شكل سوئيتهاي اختصاصي با امكاناتي فوقالعاده از قبيل تهويه مطبوع، سرويس بهداشتي اختصاصي، سيستم صوتي و تصويري و همچنين امكاناتي جانبي مثل دسترسي اينترنت و... هر گردشگر و طبيعت دوستي را به سمت خود جلب ميكنند. اين گسترش و بازسازي آنچنان همهگير شده كه امروزه با توجه به رشد صنعت گردشگري و قطارهاي تفريحي دسترسي همه افراد با هر گونه بودجه به اين نوع تورها به سادگي امكانپذير شده است.
به عنوان مثال كشور آفريقاي جنوبي با بيش از 21 پارك ملي به عنوان بزرگترين دارنده شبكه قطارهاي توريستي در كنار هندوستان شناخته شده است و اين قطارها به عنوان مهمترين منبع درآمد از صنعت گردشگري كشور آفريقاي جنوبي و البته به تازگي هندوستان شناخته شدهاند.
يكي از كليديترين مزيت اين قطارها در صنعت گردشگري كشورهاي مستعد قابليت تفكيك آنها و تنظيم آنها با هر نوع بودجهاي است به طوري كه اين قطارها قابليت استفاده براي سفرهاي دانشجويي را نيز دارند در عين حال كه واگني شيك و بسيار مجلل را يدك ميكشد بنابراين واگنهاي فولادي و خطوط موازي آنها ارزش اقتصادي بسيار مناسبي براي سرمايهگذاري در زمينه صنعت گردشگري پيدا كردهاند.
كارشناسان صنعت گردشگري چند عامل را باعث موفقيت اين قطارها در صنعت پررونق گردشگري هر منطقه عنوان كردهاند، آنها معتقدند اقتصادي بودن برگزاري اين تورهاي گروهي ميتواند بهترين گزينه و دليل براي جذب سرمايه و سرمايهگذاري در كشورها باشد، اما 2 عامل بسيار مهم ديگر از نظر گردشگران كه باعث استقبال آنها از اين قطارها شده است عبارتند از:
1 ـ دسترسي آسان به مناطق بسيار دور افتاده و بكر در دامن طبيعت با استفاده از اين نوع قطارها
2 ـ اقتصادي بودن مسافرت با اين نوع تورها براي گردشگران
اما برخي ديگر از كارشناسان معتقدند كه عامل مهمتري باعث رشد و گسترش اين صنعت يعني تبديل قطارهاي قديمي به قطارهاي تفريحي و بهكارگيري آنها در صنعت گردشگري شده است؛ چيزي نيست به جز هزينه تبديل يك قطار قديمي به قطار توريستي. اين گروه ميگويند هزينه تبديل قطار قديمي به قطار توريستي با اتاقهاي لوكس بسيار كمتر از ساختن يك هتل در مكاني تفريحي خواهد بود. هر چند شايد احداث خطوط اختصاصي نيازمند استفاده از تكنولوژي دقيق باشد، اما بازهم از نظر اقتصادي با صرفه است، پس ميتوان لذت اقامت در منطقهاي دور از شلوغي زندگي شهرنشيني را با قيمتي بسيار مناسب به گردشگران و علاقهمندان طبيعت هديه داد؛ حال آن كه مهمترين نكته براي سرمايهگذاري روي هتلهاي معمولي اين است كه شايد مكان مورد نظر آنها براي جلب گردشگران جذابيت كامل را نداشته باشد، اما ميتوان با اين هتلهاي سيار هر نوع سليقهاي را پاسخ داد و به دلخواه آنها و با توجه به استقبال گردشگران منطقهاي خاص اقامت آنها را تدارك ديد.
با توجه به استقبال بسيار گسترده گردشگران از اين گونه تورها و هتلهاي سيار، بتازگي دستاندركاران اين صنعت متوجه اماكني تازه شده در اين باره شدهاند و اقدام به برگزاري تورهاي بسيار مخصوصي نيز كردهاند كه نمونهاي از اينگونه تورها در ايالات متحده آمريكا به اين صورت است كه يكي از شركتهاي توريستي در اين كشور از اشتياق مردم به كشف طلا در اوايل قرن نوزدهم ميلادي و تجربه داستانهاي بسيار جالب جويندگان طلا، در كنار علاقهمندي مردم به سفرهاي دريايي استفاده كرده و با توجه به وجود پتانسيلهاي بسيار مناسب درمنطقه، از جمله بنادر كوچك داراي سيستم حمل و نقل ريلي مناسب يك تور تلفيقي را با نام جويندگان طلا برنامهريزي كرده است.
اين شركت با در اختيار داشتن كشتيهاي تفريحي بسيار مناسب يا همان كروزها، اقدام به جذب گردشگران كرده و گردشگران را با كروزهاي بسيار مجلل خود راهي بندر SKAG WAY در منطقه آلاسكا كه زماني جولانگاه جويندگان طلا بوده راهي ميكند، اين گروه از گردشگران پس از چند روز اقامت در كابينهاي بسيار مجلل خود در كشتي و تجربه سفر دريايي در اين بندر از كشتي پياده ميشوند و با استفاده از يك قطار توريستي كه در واقع بازسازيشده يكي از قطارهاي قرن نوزدهم است، همان مسيري را كه جويندگان طلا در منطقه طي كردهاند با امكانات بسيار متفاوت از آن دوره، ولي با همان تجربه و هيجان جويندگان طلا در قرون گذشته ميپيمايند و پس از بازديد از معادن متروكه طلاي قديمي با كولهباري از خاطرات طلايي دوباره به كابينهاي گرم و نرم كشتي باز ميگردند و روانه ديار خود ميشوند.
به گزارش برخي از منابع محلي، اين تور تلفيقي فقط در ماه جولاي سال 2009 ميلادي توانسته 29 كشتي كروز توريستي را به اين بندر هدايت كند كه اين تعداد كشتي يعني چيزي حدود 75000 گردشگر. بنابراين اگرچه اين منطقه سالهاست متروكه مانده و هيچ طلايي در آن نيست؛ اما هنوز هم ميتواند براي شركتهاي توريستي و سرمايهگذاران صنعت گردشگري منطقه پولساز باشد.
بنابراين كارشناسان ميگويند، اگر كشورهايي كه داراي اين دو اقليم هستند بتوانند از آنها به درستي استفاده كنند و رابطه بسيار منظمي را بين سيستم حمل ونقل ريلي و خطوط كشتيراني خود برقرار كنند، شانس بسيار بيشتري نسبت به ديگران در زمينه رشد صنعت گردشگري خود خواهند داشت. پس اين گونه مزيتهاي قطارهاي تفريحي باعث شده تا امروزه توجه بسياري از سرمايهگذاران صنعت گردشگري به اين خطوط موازي فولادي بيشتر جلب شود. اينجاست كه ميتوان از ايران به عنوان يكي از پتانسيلهاي بسيار مناسب خاورميانه در اين زمينه نام برد. ايران با توجه به دسترسي به آبهاي آزاد جنوب و سيستم حمل و نقل ريلي مناسب بهترين پتانسيل را در زمينه رشد و سرمايهگذاري اينگونه قطارها داراست. به عنوان مثال ايستگاههاي كوهستاني در شمال ايران و حتي ايستگاههاي جنوبي ايران هر كدام به خودي خود بهترين گزينه براي جذب گردشگران داخلي و خارجي است و گسترش خطوط ريلي از سرخس تا آبادان بهترين گزينه براي رشد گسترش صنعت گردشگري خواهد بود.
اين درست آرزويي بوده كه هندوستان چندي است با بهرهگيري از شبكه راهآهن بسيار گسترده خود كه يادگار دوران استعمار انگلستان است، به آن جامه عمل پوشانده و با برقراري خطوط راهآهن گردشگري خصوصي براي هر طبقه از گردشگران داخلي و خارجي امكان بازديد از سرزمين عجايب را به بهترين و ايمنترين شكل فراهم كرده است، اين در حالي است كه ايران با توجه به پتانسيل بسيار مناسب خود در سراسر كشور ميتواند بزرگترين مركز گردشگري ريلي در خاورميانه به شمار آيد و با استفاده از اين فرصت طلايي صنعت گردشگري را رونق بخشد.
اميد خراساني