خطرناك‌ترين بيماري‌ها در‌سفر چيست؟
به طور كلی در تمامی نقاط كره زمین از جمله شهر و خانه خودتان میلیون‌ها میكروب و باكتری در هوا و گرد و غبار موجود در آن وجود دارد و دلیل این‌كه شما توسط این میكروب‌ها بیمار نمی‌شوید این است كه به صورت طبیعی و بر اثر گذشت زمان، بدن شما نسبت به آنها مصونیت پیدا كرده و مقاوم شده است، اما وقتی به مناطق دیگری سفر می‌كنید این میكروب‌ها برای بدن شما جدید بوده و شما را بیمار می‌كند. به طور كلی رشد باكتری‌ها در محیط‌های گرم‌تر و مرطوب‌تر بیشتر از مناطق سردسیر است و به همین نسبت وقتی شما به سرزمین‌های گرم و مرطوب سفر می‌كنید بیشتر در معرض بیماری اسهال قرار دارید.
فراموش نكنید اگر به سرزمینی گرم و مرطوب سفر می‌كنید و احیانا در این منطقه بهداشت در سطح مطلوبی قرار ندارد، پزشكان قانونی كلی به شما پیشنهاد می‌كنند:
غذا را بجوشان، خوب بپز، با دقت پوست بكن و در غیر این صورت از خیرش بگذر!
این دستور در نگاه اول بسیار ساده به نظر می‌رسد، ولی در مقام عمل برای انجام آن با مشكلاتی عدیده روبه‌رو خواهید شد. به طور كلی بیشترین خطر برای ابتلا به اسهال در سفر از جانب مواد غذایی و خوراكی مانند آب لوله‌كشی، یخ، شیر، میوه و سبزیجات شما را تهدید می‌كند.
فرض كنید در یك كشور گرمسیر و در هوایی داغ و مرطوب از هتل بیرون آمده‌اید و ساعاتی قبل ناهار بسیار خوشمزه و چرب و سنگین را در هتل نوش‌جان كرده‌اید. گرمای هوا بسیار آزاردهنده است و گلو و معده‌تان سنگین از غذای سنگین ظهر! با یك میلك شیك توت فرنگی خنك موافقید؟ شاید هیچ وسوسه‌ای در این شرایط ظهر و گرمای مرطوب برای شما تا این اندازه دلپذیر نباشد. اگر پاسخ شما به این سوال مثبت است باید از شما خواهش كنم پاراگراف بالایی را مجدداً بخوانید. با خوردن این معجون دلپذیر و خنك شما خود را در معرض ریسك بالای ابتلا به اسهال قرار داده‌اید، زیرا تمام موارد خطرناكی كه ذكر كردیم در این معجون می‌تواند وجود داشته باشد؛ البته تاكید میشود: می‌تواند وجود داشته باشد و به معنی این نیست كه با نوشیدن این میلك شیك شما قطعا دچار اسهال می‌شوید.
در سفرهایتان به یاد داشته باشید كه انتخاب رستوران بسیار مهم است و در بسیاری از مواقع، بویژه در شرایط سفر منطق ایجاب می‌كند مبلغی بیشتر هزینه كنید، ولی در محلی مناسب و دارای سطح بالاتری از بهداشت و استاندارد غذا بخورید؛ برای این منظور شما می‌توانید نكات زیر را رعایت كنید.
• سعی كنید اولویت خوراك‌تان از موادی باشد كه دیرتر فاسد شده و قابلیت ماندگاری بیشتری دارند. گول ظاهر رستوران را نخورید و بیشتر برایتان كیفیت مواد غذایی و بهداشت آشپزخانه رستوران مهم باشد.
• رستوران‌های شلوغ و پر مشتری را انتخاب كنید. معمولا در رستوران‌هایی كه مشتری زیادتری دارند مواد غذایی فرصتی برای كهنه و فاسدشدن پیدا نكرده و به سرعت مصرف می‌شوند. از این گذشته معمولا این رستوران‌ها قیمت مناسب‌تر و كیفیت بهتری نیز دارند.
• سعی كنید بخصوص در چند روز نخست سفرتان از خوردن غذاهایی كه كاملا پخته نشده‌اند یا خوردن میوه و سبزیجات تازه در رستوران‌ها خودداری كنید. غذاهایی كه به طور كامل پخته شده‌اند مطمئن‌تر هستند.
• از خرید گوشت، ماهی و بویژه صدف از فروشگاه‌های غیربهداشتی خودداری كنید. محصولات پروتئینی كه در فروشگاه‌های غیربهداشتی و بویژه در فضای آزاد و بدون یخچال ارائه میشود بستر مناسبی برای رشد انواع میكروب‌ها و باكتری‌ها هستند.
• آب و سایر نوشیدنی‌ها نیز می‌تواند عامل ابتلا به اسهال باشد. حتما در طول سفر از نوشیدنی‌های بسته‌بندی شده و استاندارد استفاده كنید. حتما قبل از استفاده، پلمب نوشیدنی را بررسی كنید و در رستوران هم تعارف را كنار گذاشته و از پیشخدمت درخواست كنید نوشیدنی‌هایتان را به صورت باز نشده برایتان آورده و در برابر شما باز كنند.
• شیر تازه را حداقل 10 دقیقه بجوشانید یا از شیرهای بسته‌بندی شده و پاستوریزه استفاده كنید.
خب، خبرهای بد بس است! خبر خوبی كه قرار است به شما بدهیم این است: اگر توانستید سه، چهار روز اول سفر را به سلامت بگذرانید، میزان خطر ابتلای شما به بیماری‌ها بسیار كمتر میشود. در واقع در این چند روز بدن شما تا حدی نسبت به میكروب‌ها و عوامل بیماری‌‌زای بومی آن منطقه مصونیت پیدا كرده است؛ البته به معنی این نیست كه شما احتیاط را كنار گذاشته و موارد ذكر شده را رعایت نكنید.
علائم بیماری و درمان
یك روز صبح از خواب بیدار شده و احساس می‌كنید شانس از شما روی برگردانده و بیمار شده‌اید، حالت تهوع دارید و اسهال شدیدی گرفته‌اید... واقعا هیچ چیزی نمی‌تواند بدتر از این اتفاق بیفتد، اتفاقی كه باعث میشود زمان، هزینه و برنامه‌ریزیتان برای سفر به هم بخورد.
شایع‌ترین نشانه‌های شروع اسهال سفر عبارتند از: احساس سرگیجه، تب و حالت تهوع. در صورت مشاهده هر یك از این علائم در خود یا سایر همسفرهایتان، به سرعت به پزشك مراجعه كنید و امیدوار باشید كه با درمان به موقع، برنامه سفرتان به هم نریزد.
در شرایطی كه پزشك در دسترس نیست بهتر است از خوددرمانی پرهیز كرده و همچنین از خوردن غذا خودداری كرده و تنها از مایعات به میزان زیاد استفاده كنید، مسواك بزنید و به رختخواب بروید. به احتمال زیاد فردا صبح احساس بهتری خواهید داشت. البته شما باید در كوتاه‌ترین زمان ممكن به پزشك مراجعه كنید. خوددرمانی و استفاده از داروهای ضداسهال به صورت سرخود می‌تواند بسیار خطرناك باشد، زیرا هر كدام از این دارو‌ها كاركرد مختلفی دارد و با نظر پزشك تجویز میشود. استفاده نابجا از دارو ممكن است موجب شود كه روده بزرگ شما فعالیت خود را كم كرده و مسدود شود، در شرایطی كه بدن شما نیاز به خارج كردن عامل بیماری‌‌زا از طریق روده بزرگ دارد. در این شرایط عوامل بیماری‌‌زا در بدن شما باقی مانده و می‌تواند آثار بسیار نامطلوبی برجا بگذارد.
سارا زعفرانی قزوینی