خور؛‌گنج‌ پنهان ‌ناخدا ‌موسي

 

سفر و صنعت دريانوردي از قديم‌الايام واژه‌هايي مرتبط و مكمل يكديگر بوده‌اند. شايد بتوان اين ارتباط را بيش از يك قرن دانست؛ به هر حال علاقه انسان به دريا، سفرهاي دريايي و كنجكاوي براي شگفتي دنياي زير آب سوژه بسياري از تحقيق‌ها، كتاب‌ها، فيلم‌ها و از همه مهم‌تر پيشرفت صنعت دريانوردي بشر بوده است؛ اما از منظر صنعت نوظهور گردشگري در اين زمينه يعني صنعت دريانوردي، شركت‌هاي توريستي بتازگي حضور فعال و گسترده‌اي را آغاز كرده‌اند و از هرگونه امكانات براي سرمايه‌گذاري و برگزاري تورهاي گردشگري خود استفاده كرده‌اند. اين فرصت‌ها مي‌تواند زيباترين مناطق دريايي، لاشه كشتي غرق شده در اعماق آب، سفرهاي دريايي به قطب يا خود صنعت كشتي‌سازي باشد.

ادامه نوشته

ورزش‌هاي آييني؛ فرصت فراموش شده گردشگري

اول ـ آنجاست! حلقه جمعيت را مي‌بيني كه هر لحظه بزرگ‌تر مي‌شود؟ وسط حلقه، دو مرد ايستاده‌اند؛ دو مرد، از همان كردهاي غيور كه روزگاري اجدادشان براي محافظت از مرزها به خراسان كوچ كردند و حالا هر دو چشم در چشم هم، پنجه در پنجه هم، وسط حلقه‌اي از تماشاگران هيجان‌زده، كشتي مي‌گيرند، اما نمي‌جنگند چون باور دارند برادر، با برادر هرگز نمي‌جنگد.

مي‌داني هر سال چند نفر به هواي ديدن اين زورآزمايي، در بهار، به اسفراين سفر مي‌كنند؟  70 تا‌90هزار نفر!

دوم ـ حرف از ميراث فرهنگي كه مي‌شود همه ياد بناهاي خشتي، قصرهاي مرمرين، مجسمه‌ها و كتيبه‌ها مي‌افتند، اما همه اينها ميراث فرهنگي مادي است و كمتر كسي به خاطر مي‌آورد كه نوع ديگري از ميراث فرهنگي هم وجود دارد: ميراث فرهنگي معنوي.

موسيقي‌ها، جشن‌ها و سوگواري‌هاي ملي و مذهبي، سنت‌ها، بازي‌ها، ورزش‌ها، صنايع دستي مثال‌هايي از ميراث فرهنگي معنوي محسوب مي‌شود.

با اين شرح حالا مي‌شود فهميد كه چرا خراساني‌ها مي‌گويند كشتي چوخه جزئي از ميراث فرهنگي ايران است و نه‌تنها وظيفه داريم حفظش كنيم بلكه بايد براي شناساندنش به آنها كه كمتر درباره‌اش شنيده‌اند، توضيح دهيم.

سوم ـ ايران بيش از 13 نوع كشتي محلي دارد كه در استان‌هاي مختلف برگزار مي‌شود و كشتي چوخه يكي از آنهاست كه مخصوص كردهاي خراسان است و نامش را از لباس ويژه كشتي‌گيرهايش گرفته و اگر حريف‌ها مساوي نشوند، فقط 10 دقيقه طول مي‌كشد.

فصل اصلي برگزاري آن، زمستان و بهار است، اما رقابت اصلي‌اش در اسفراين در فروردين و با حضور كشتي‌گيرهايي از همه استان‌هاي كشور برگزار مي‌شود.

استقبال گسترده گردشگران از آن، گواهي بر اين است كه ورزش‌هاي محلي در كشورمان مي‌تواند طرفدارانش را وادار كند به كوچ و مسلما اين تماشاچيان در مقصد سفر، نياز به مكاني براي اقامت، غذا و انواع خدمات دارند و اين يعني، اگر ورزش‌هاي روستايي، عشايري به گردشگران شناسانده شوند، شهرستاني‌ها از بيكاري خلاص مي‌شوند و آن وقت ديگر چه كسي دلش مي‌آيد از آب و هواي خوش و بهشتي ديارش دل بكند و براي پيدا كردن كار، مهاجرت كند به شهري كثيف و شلوغ؟

***

اوج مسابقات كشتي با چوخه كه معمولا در 4 فصل و در مناسبت‌هاي مختلف در استان خراسان شمالي برگزار مي‌شود، روز چهاردهم فروردين در اسفراين است.

در اين روز فروشگاه‌ها و ادارات و مدارس اسفراين براي برگزاري مطلوب اين مسابقات به حالت تعطيل درمي‌آيد و مردم خونگرم اين خطه از كشورمان از 70 هزار نفر تماشگر اين رشته ورزشي پذيرايي مي‌كنند.البته قبل از برگزاري اين مسابقه بزرگ، مسابقات ديگري اما به صورت محلي در نقاط مختلف استان‌هاي خراسان برگزار مي‌شود كه چوخه كاران خود را براي مسابقه بزرگ اسفراين آماده مي‌كنند.

برگزاري مسابقات كشتي در روزهاي 12 و 13فروردين در شهرستان مانه و سملقان، شيروان، نيشابور، قوچان، جوين، سبزوار، فاروج، چناران و بجنورد ازجمله آن است.

مسابقه‌اي كه در روز چهاردهم فروردين در اسفراين با حضور ورزشكاران اين رشته از استان‌هاي مختلف كشورمان برگزار مي‌شود، در حقيقت عرصه زورآزمايي چوخه‌كاران زبده استان‌هايمختلف ايران بويژه خراسان است.كشتي چوخه در اصل نامي كردي است و از آنجا كه اكثر مردم شمال خراسان كرد زبان هستند، اين ورزش بين آنها معمول شده و پس از مدتي اداره كل تربيت بدني خراسان سابق با برگزاري رقابت‌ها آن را «باچوخه» نامگذاري كرد.

اسم «چوخه» كه امروز بر كشتي محلي خراسان گذاشته شده، از لباسي كه كشتي‌گيران آن هنگام مبارزه به تن مي‌كنند، گرفته شده است.

مدت مسابقه چوخه 10 دقيقه است كه اگر در اين مدت، نتيجه مسابقه معلوم نشود، كشتي‌گيران با استراحت كوتاهي، 5 دقيقه ديگر نيز به مسابقه ادامه مي‌دهند تا پهلوان نخست مشخص شود.

در اين رقابت، پهلوانان قبل از ورود به ميدان مبارزه وضو مي‌گيرند و با حالت معنوي وارد ميدان شده و پس از زمين بوسي و روبوسي با حريف و با دستور داور كه معمولا از پيشكسوتان كشتي باچوخه است، مبارزه را شروع مي‌كنند و در پايان نيز برنده و بازنده همديگر را در آغوش مي‌گيرند تا منش پهلواني آنها به تماشاگران نيز ثابت شود.

مريم يوشي‌زاده

كليساي‌نمكي‌در‌شهر‌كراكف

 

معدن نمك ويليچكا در شهري به همين نام در جنوب كشور لهستان قرار گرفته است. البته گاهي نيز به دليل نزديك بودن اين معدن به كلان شهر كراكف به نام معدن نمك كراكف نيز خوانده مي‌شود. اين معدن به عنوان قديمي‌ترين معدن نمك حهان كه از ابتدا تا روزگار معاصر بدون توقف مشغول فعاليت بوده شناخته مي‌شود. شالوده اين معدن در قرن سيزدهم ميلادي بنا شد و استخراج ورقه‌هاي سنگ نمك از آن تا سال 2007 ادامه داشت.

ادامه نوشته

چهل‌محراب در يك مسجد

مسجد در فرهنگ ايراني نقشي مهم ايفا مي‌كند. مسجد با مناره و گنبد و گلدسته‌هايش بخشي جدايي‌ناپذير از شهرهاي سرزمين ماست. بدون ترديد نقطه عطف هر مسجد محراب آن است كه تمام نقوش و هنر مسجد به آن ختم مي‌شود و از اين گذشته محراب كانون تمركز عبادتگران و نمازگزاران است.

به صورت طبيعي هر مسجد داراي يك محراب است و بندرت در مساجد قديمي مي‌توان 2 يا چند محراب ديد. چند محرابي بودن مساجد معمولا به اين دلايل اتفاق مي‌افتد: در صدر اسلام قبله اوليه مسلمانان رو به بيت‌المقدس بود كه بعدها به سمت كعبه تغيير كرد. در برخي مساجد اوليه اسلامي 2 محراب در 2 جهت مختلف وجود دارد كه دليل آن اين موضوع است. اين گونه از مساجد با 2 محراب در مسيرهاي مختلف بسيار كمياب است، ولي در بيشتر موارد دليل وجود 2 محراب در يك مسجد را بايد در مشكل تعيين جهت جغرافيايي مسير كعبه دانست كه معمولا مسجد با محراب نخست ساخته مي‌شد و پس از آن سازندگان مسجد، هنگامي كه به اشتباه در تعيين قبله پي مي‌بردند نسبت به اصلاح آن اقدام مي‌كردند. گاهي انحراف قبله در محراب نخست به حدي است كه براي اصلاح آن محراب ديگري مي‌ساختند.

برخي از مساجد نيز داراي 2 يا چند شبستان است كه معمولا به صورت شبستان زمستاني و تابستاني است. در مساجدي كه داراي چند شبستان است نيز در هر شبستان يك محراب وجود دارد.

حال ممكن است برايتان عجيب باشد كه در قلب ايران و شهر يزد مسجدي وجود دارد كه به مسجد چهل‌محراب معروف است. اين مسجد در خيابان سيدگل سرخ و جنب زندان اسكندر شهر يزد قرار گرفته است. اين بنا در گذشته چهل‌محراب داشته كه امروزه اثري از آنها باقي نمانده است. در كل مسجد هيچ گونه تزئينات خاصي نداشته و محراب فعلي آن نيز كاملا ساده است.

اين مسجد داراي صحن، شبستان زمستاني، سردر و غرفه‌ها و زيارتگاه‌هاي كوچكي در اطراف صحن و ماذنه‌اي بر سردر ورودي است. در ضلع جنوبي صحن، مقبره‌اي كه مزار آقا ناميده مي‌شود وجود دارد.

اين مسجد هنوز داير است. ماذنه مسجد در بالاي سردر ورودي فعلي قرار دارد و از آجر است. در داخل بنا و زير طاق‌ها نورگير‌هاي مشبكي تعبيه شده است كه نور فضاي شبستان را تامين مي‌كند و در 3 طرف شمال، غرب و شرق شبستان داراي غلام گردش مي‌باشد.

به گفته جامع مفيدي، مسجد چهل‌محراب در محله شهرستان و حوالي زندان اسكندر و محله فهادان واقع شده كه از بناهاي خواجه شمس‌الدين محمد تازيكوست (قرن 7) است. ايرج افشار در كتاب يادگارهاي يزد، به نقل از تاريخ يزد چنين مي‌نويسد:

«و خواجه شمس‌الدين محمد تازيكو مسجد چهل‌محراب انشاء كرد و خانقاه و عمارتي بساخت و چهاردانگ از قريه هنزا وقف بر آن مسجد كرد و مصلي و عيدگاه مقابل شيخ [جمال] الاسلام اعظم سعيد از انشاي اوست.»

در كتاب يادگارهاي يزد صفحه 255 در‌مورد وجه تسميه اين مسجد چنين آمده است: چون در آن چهل‌محراب كاشي تعبيه شده بود به اين نامش بخوانند. در حال حاضر فقط 6 قطعه از كاشي‌ها باقي‌مانده 3 كاشي در غرفه‌هاي شرقي و يكي در صفه غربي و 2 تا در اتاق مقبره‌اي واقع در سمت جنوبي هستند.

ليلا دهقاني‌پور

نگاه از تاريخ‌به تاريخ

 

در بيشتر فيلم‌هاي تاريخي تصوير شمشيرزنان، كمانداران و قهرماناني كه در كشاكش جنگ بر پشت باروهاي دژ سنگر گرفته‌اند در حافظه ما نقش بسته‌ است. قلعه‌هايي كه روزگاري هر يك در بطن نبردهايي سهمگين قرار داشتند امروزه در گوشه و كنار اين سرزمين باستاني يادگارهايي از هنر و معماري نياكان ما هستند.

يكي از اين دژها، قلعه جلال الدين گرمه است  اگر در مسير جاده گرمه ـ جاجرم حركت كنيد، پس از طي 5 كيلومتر، تپه‌اي بلند در كنار جاده مي‌بينيد كه بر فراز آن دژي باستاني و استوار با همان فرم و شكل اوليه قرار دارد. ديدن اين منظره براي بسياري از مسافران چنان وسوسه آميز است كه بي‌درنگ خودروي خود را در كنار تپه متوقف كرده و به عزم بازديد از يك قلعه زيباي تاريخي، رنج صعود از تپه‌اي با شيب نسبتا زياد را به جان مي‌خرند.

ادامه نوشته

روياي اقامت در هتل كوهي

 

يك هتل بسيار زيبا به نام هتل كوهي در قلب هويلو هويلو و در قسمت جنوبي شيلي واقع شده است. اين هتل يك ساختمان مخروطي يا هرمي شكل است كه از چوب و سنگ ساخته شده و در واقع ظاهري شبيه يك آتشفشان كوچك دارد. معماري و طراحي اين هتل تركيبي شگفت‌انگيز از فرم‌ها و حالت‌هاي زيباست كه هيچ زاويه راستي در آن نمي‌توان پيدا كرد.

اين ساختمان زيبا رو به جنگل است و آبشاري از سطح آن جاري است و پنجره‎هاي آن نيز از پشت خزه‌ها و سرخس‌ها نمايان است. اگرچه اين هتل ظاهرا دور از تمدن است ولي داراي امكاناتي مانند زمين گلف و حمام آب گرم است. هتل كوهي 13 اتاق دارد كه روي هر اتاق اسم يك پرنده محلي گذاشته شده و قيمت آن بين شبي 125 تا 200 يورو است. پله‎هاي منحني شكل نيز در اطراف ستون مركزي قرار دارند و اتاق‎ها در مركز به سمت بيرون كشيده شده‎اند.

ادامه نوشته

خليج‌فارس را جور ديگر ببينيم

 

خليج‌فارس نامي آشنا در ذهن ايرانيان بوده و هست، لنج‌هاي ماهيگيري و موسيقي محلي آن از ماندگارترين تصويرها و نواهايي است كه در ميان فرهنگ‌هاي ايراني مي‌توان آن را ديد و شنيد. اين منطقه امروزه در سطح بين‌المللي به عنوان شاهراه نفتي منطقه خاورميانه شناخته شده است.اما اگر كمي دقت كنيم و زيبايي‌هاي اين آبراه نيلگون را بيشتر زير نظر بگيريم، خواهيم ديد اين آبراه و طبيعت سواحل آن در واقع ثروتي خدادادي براي كشورهاي منطقه و صنعت گردشگري آنها بوده و هست.

آب‌هاي زلال و سواحل طولاني خليج هميشه فارس به‌عنوان بهترين و بيشترين قابليت سرمايه‌گذاري صنعت گردشگري در اختيار ايران قرار گرفته به طوري كه مي‌توان با كمي دقت و مديريت در جهت آماده‌سازي زيرساخت‌هاي صنعت گردشگري از هر متر مربع آن درآمد كسب كرد و بازار اشتغال منطقه را رونقي دوچندان داد.

ادامه نوشته

نگاهي به نرم‌افزار همراه Ozi explorer

در كنار لذت سفر تمامي ما لحظات زيادي را براي يافتن راه سپري كرده‌ايم و چه‌بسا بارها در طول مسير سفرهايمان راه را گم كرده و از جايي به غير مقصد سر درآورده‌ايم، هميشه در‌اين‌گونه‌موارد يك‌راه بلد براي ما حكم ناجي را داشته و به دقت حركت ما مي‌افزايد، فرض كنيد در يك جاده كويري در مركز ايران به يك دو راهي مي‌رسيد، تابلويي در آن اطراف نيست تا به شما بگويد كه هر مسير به كجا خواهد رسيد و اينجاست كه كمبود يك راهنما را با تمام وجود حس خواهيد كرد، امروز مي‌خواهيم نرم‌افزار كاربردي فوق‌العاده مفيدي را براي كاربران گوشي‌هاي هوشمند معرفي كنيم كه البته با پيشرفت بازار گوشي‌هاي هوشمند در ايران تعداد آنها رو به افزايش است، اين نرم‌افزار يك نرم‌افزار نقشه خوان و مسير ياب به نام Ozi Explorer است كه روي سيستم‌هاي كامپيوتر خانگي و گوشي‌هاي داراي سيستم عامل ويندوز موبايل، اندرويد، سيمبين و IOS نصب مي‌شود.

 داشتن جي‌پي‌اس روي لپ‌تاپ در ايران امر مرسومي نيست، ولي گوشي‌هاي هوشمند غالبا اين قابليت را دارند، براي تهيه اين نرم‌افزار مي‌توانيد با يك جستجوي ساده و وارد كردن نام نرم‌افزار در كنار مدل گوشي‌تان در يك موتور جستجوي اينترنتي به نتيجه لازم دست يابيد، براي مثال اين نرم‌افزار روي بسياري از مدل‌هاي شركت نوكيا، بيشتر مدل‌هاي HTC، گوشي‌هاي هوشمند سوني اريكسون و سامسونگ قابل نصب است، پس از دريافت فايل برنامه بايد از طريق كامپيوتر آن را به گوشي خود انتقال دهيد و پس از نصب به ساير مراحل ياد شده بپردازيد، راه‌حل ديگر اين است كه با مراجعه به يك فروشگاه خدمات موبايل و در ازاي پرداخت حق‌الزحمه از آنها بخواهيد كه اين نرم‌افزار را براي شما نصب كنند. يكي از ويژگي‌هاي اين نرم‌افزار عدم نياز به اينترنت در مدت زمان كار است كه موجب خواهد شد حتي در مكان‌هايي كه آنتن‌دهي تلفن همراه دچار اختلال مي‌شود نيز از موقعيت مكاني خود اطلاع داشته باشيد، ولي از معايب كاركرد اين نرم‌افزار نيز مي‌توان به محدوديت در GPS (سيستم موقعيت‌ياب جهاني) روي تلفن‌هاي همراه اشاره كرد كه غالبا در محيط‌هاي سرپوشيده امكان برقراري ارتباط با ماهواره GPS راندارند.

اين نرم‌افزار به طور كلي از دو بخش مجزا تشكيل شده است كه بخش اول بدنه نرم‌افزار و بخش دوم نقشه‌هاي نرم‌افزار است، براي مثال اگر شما قصد سفر به شهر‌هاي خراسان جنوبي را داشته باشيد تنها نياز داريد نقشه استان‌هايي را كه در مسير شما قرار دارند، روي موبايل خود داشته باشيد كه يافتن نقشه‌ها نيز درست مانند يافتن خود نرم‌افزار با يك جستجوي ساده امكان‌پذير است، به‌اين‌ترتيب مي‌توان نقشه‌ها را با دقت و با زبان دلخواه تهيه و روي تلفن همراه خود ذخيره كرد.

پيش از شروع كار با نرم‌افزار ميزان اتصال شما به ماهواره‌هاي جي‌پي‌اس بررسي شده و سطح دسترسي و دقت عملكرد براساس سطح دسترسي به ماهواره تغيير مي‌كند. به اين ترتيب نظارت بر مسير و عمليات تنها از طريق تلفن همراه شما امكان‌پذير خواهد بود و اطلاعات شما كاملا امن باقي مي‌ماند، در صورت تمايل نيز مي‌توانيد مسير طي شده را روي نقشه ذخيره نماييد تا ديگر نيازي به يافتن مجدد مسير نداشته باشيد. همچنين مي‌توانيد به طور آزادانه روي نقشه حركت كرده و مسير‌هاي مختلف را مورد ارزيابي قرار دهيد.

این نرم‌افزار می‌تواند برای کسانی که سفرهای بین‌شهری زیادی تجربه می‌کنند، حکم یک راهنمای سفر را داشته باشد و با توجه به نحوه کاربرد آسان و امکان استفاده از نقشه‌های فارسی‌زبان، شرایط استفاده از این نرم‌افزار برای تعداد زيادي از کاربران مهیا خواهد بود.

در صورت عدم اطلاع از قابلیت‌های سخت‌افزاری تلفن همراه خود می‌توانید به آدرسwww.GSM.ir مراجعه نمایید و نام گوشی خود را در کنار صفحه از بین مدل‌های گوشی نام شرکت سازنده تلفن همراه خود را انتخاب كنيد، سپس از میان فهرست گوشی‌هایی که روی صفحه پدیدار می‌شوند مدل تلفن همراه خود را از روی نام یا عکس شناسایی کرده و روی آن کلیک کنید، در صورتی که مدل تلفن شما در صفحه یافت نشد، می توانید در قسمت پایین صفحه به صفحه بعدی که شامل فهرست دیگری از مدل‌های تلفن همراه است دست یابید، پس از یافتن مدل گوشی خود روی آن کلیک کنید تا وارد صفحه مشخصات گوشی خود شوید، در این صفحه یک جدول از مشخصات گوشی شما به نمایش درمی‌آید که می‌بایست به ترتیب موارد زیر را پیش از نصب برنامه بررسی نمایید:

سیستم عامل: در این قسمت می‌بایست سیستم‌عامل تلفن همراه خود را بررسی نمایید و تنها در صورتی که سیستم‌عامل تلفن همراه شما یکی از این موارد باشد خواهید توانست نرم‌افزار را روی گوشی خود نصب نمایید.

Windows mobile 6.1 – windows mobile 6.5 –
Windows mobile 7 – symbian – android – I OS

دومین قسمتی که برای نصب نرم‌افزار می‌بایست بررسی كنيد وضعیت پی‌پی‌اس روی تلفن همراه شماست که می توانید از GPS در جدول یاد شده به وجود این قابلیت روی تلفن همراه خود پی ببرید که البته در برخی موارد با عبارت With AGPS Suppurt روبه‌رو خواهید شد که این مورد نیز نشان از قابلیت پشتیبانی تلفن همراه شما از جی‌پی‌اس است. در صورتی که هر دو مورد درباره تلفن همراه شما صدق می‌کرد، می‌توانید به سراغ این نرم‌افزار بروید.

ـ بسیاری از مدل‌های تلفن همراه، جی‌پی‌اس از پیش فعال دارند، ولی در بسیاری از موارد نیز این قابلیت نیاز به تنظیم خواهد داشت که این تنظیمات از عهده افراد فاقد دانش فنی تخصصی در کار با تلفن همراه خارج است، در صورتی که نتوانستید نرم‌افزار را روی گوشی خود راه‌اندازی نمایید پیشنهاد می‌کنيم که سریعا به یک مرکز خدمات تلفن همراه مراجعه نمایید، زیرا در صورت تغییر دادن زیاد تنظیمات ممکن است به تلفن همراه خود آسیب بزنید.

ـ برای دانلود مستقیم این نرم‌افزار برای سیستم عامل ویندوز موبایل می‌توانید به این آدرس مراجعه و علاوه بر خود نرم‌افزار، نقشه‌های فارسی زبان را نیز برای آن دانلود نمایید که از دقت بسیار بالایی برخوردار می‌باشند.

www.ir-tci.org/archives/software/pocket_pc/ppc_gps_map

ـ برای استفاده از نقشه‌ها می‌بایست نقشه مورد نظر را دانلود كرده و سپس در پوشه Maps در محل نصب نرم‌افزار روی تلفن همراه خودکپی نمایید، البته داشتن همزمان همه نقشه‌ها موجب اتلاف فضای بسیار زیادی از کارت حافظه شما خواهد شد، بنابر این پیشنهاد می‌شود که نقشه‌ها را روی کامپیوتر یا یک فلش دیسک به همراه خود داشته باشید و هنگام نیاز از طریق کامپیوتر به گوشي خود انتقال دهید.

ـ پیش از انجام هر سفر مسیر مورد نظر خود را ارزیابی كرده و شهرهای موجود در مسیر را به صورت یک فهرست درآورده و نقشه مربوط به این شهرها را روی تلفن همراه خود نصب کنید.

ـ در مواقعی که به نرم‌افزار نیازی ندارید آن را به وضعیت غیرفعال درآورید، زیرا این نرم‌افزار باتری موبایل شما را تا حد زیادی مشغول مي‌كند و سرعت مصرف شارژ باتری را بالا می‌برد، به همین جهت پیشنهاد می‌شود یک شارژر فندکی برای گوشي خود در اختيار داشته باشید تا در طول مسیر به مشکل خاموش شدن گوشی دچار نشوید.

احمد محمد حسيني

زندگي در ستاره‌ها

وقتي در مورد هتل يا محل اقامت صحبت مي‌شود نخستين پرسشي كه بر زبان مي‌آوريم، اين است كه: اين هتل چند ستاره است؟ همه ما مي‌دانيم كه هر‌چه يك هتل ستاره‌هاي بيشتري داشته باشد، شرايط رفاهي مطلوب‌تر و همچنين قيمت گران‌تري دارد. ستاره معمولا نمادي براي تقسيم‌بندي مراكز ارائه خدمات رفاهي است كه تنها براي هتل كاربرد ندارد.

جالب است بدانيد كه در سطح بين‌المللي، براي طبقه‌بندي هتل‌ها، رستوران‌ها، شبكه‌هاي تلويزيوني و... از ستاره‌ها براي ارزشگذاري استفاده مي‌شود.‌ستاره‌ها بيشتر به معني خدمات بيشتر است. طبقه‌بندي هتل‌ها به صورت سنتي وابسته به ميزان امكانات رفاهي آنها و همچنين بزرگي و كوچكي آنهاست. اين موضوع مي‌تواند براي انتخاب محل اقامت شما بسيار مهم باشد. البته اين سيستم تقسيم‌بندي و ستاره‌دهي به هتل‌ها همواره مورد اعتراض برخي از منتقدان و مسافران بوده است.

بي‌ستاره‌ها و 5 ستاره‌ها

خدمات رستوراني، نحوه پذيرايي و وسايل سرگرمي، نماي اتاق‌ها و هتل، تنوع اتاق‌ها از نظر ابعاد و راحتي آنها، داشتن سالن‌هاي ورزشي، مسيرهاي دسترسي به امكانات شهري و... همگي از مواردي است كه در تقسيم‌بندي هتل‌ها مورد محاسبه قرار مي‌گيرد. البته علاوه بر تقسيم‌بندي هتل‌ها با ستاره، روش‌هاي رايج ديگري نيز در دنيا وجود دارد كه برخي از آنها عبارتند از:‌ تقسيم‌بندي از A تا F يا استفاده از واژه‌هاي دولوكس (Deluxe)‌، مجلل (Luxury)‌، درجه يك (First Class)‌، ممتاز (Superior‌)‌، ويژه گردشگري (Tourist Class)‌، استاندارد (Standard)‌ و اقتصادي (Budget Class/Economy)‌.

اين تنوع در روش‌هاي تقسيم‌بندي گاه مي‌تواند موجب سردرگمي گردشگران و مسافران شود به همين دليل در بسياري از كشورهاي دنيا مانند بلژيك، دانمارك، يونان، ايتاليا، مالت، هلند، پرتغال، اسپانيا، مجارستان و آلمان تنها از يك روش استاندارد مبتني بر تعداد ستاره استفاده مي‌شود. براساس اين استاندارد ـ كه به استاندارد آلماني معروف است ـ هتل گردشگري: يك ستاره، هتل استاندارد: 2 ستاره، مجموعه هتل‌هاي اقامتي ـ رفاهي: 3 ستاره، هتل‌هاي درجه يك 4 ستاره و هتل‌هاي لوكس 5 ستاره دارند. اين روش يكسان استانداردسازي هتل‌ها به صورت قانون متمركز و يكپارچه براي اولين بار در سال 1996 در كشور آلمان به اجرا درآمد و نتايج حاصل نشان از موفقيت بسيار زياد اين سيستم بود و آمارهاي به دست‌آمده نشان از رضايت بيش از 80 درصدي مسافران و مهمانان هتل‌ها داشت كه اين موضوع سبب شد در بسياري از كشورهاي ديگر اروپايي اين قانون به كار گرفته شود.

نيروانا حسيني

مفهوم آب در شهرهاي كويري با ديگر شهر ها متفاوت است

يك روز به ظاهر يك روز است، مثل همه روزهاي ديگر؛ اما وقتي بناست آن را بنويسي شرايط متفاوت مي‌شود، آن‌گاه مي‌تواني از زواياي مختلف و متعدد به آن نگاه كني. مي‌تواني گاهي هنرمندانه آن را ترسيم كني، گاهي از منظر مردم‌شناسي، شايد هم نيم‌نگاهي به آداب و رسوم بيندازي و البته تاريخ جايگاه ويژه خود را دارد.

در هر نقطه‌اي از زمين «آب» و «زندگي» با يكديگر پيوند خورده است اما آب در كوير معناي متفاوت‌تري دارد؛ متفاوت از آنچه تاكنون بسياري از ما تجربه كرده‌ايم. موزه آب در ميدان اميرچخماق، جايي است كه آب را به روايت كوير بيان مي‌كند. موزه آب، خانه‌اي قديمي است به نام خانه كلاهدوزان، درست با‌همان نمادهاي خانه‌هاي سنتي مناطق كويري ايران. يك حياط مركزي و ساختمان‌هايي در پيرامون آن، اتاق‌هايي كه با چند پله به زيرزمين مي‌روند و همه اتاق‌ها دور تا دور حياط به يكديگر راه دارند.

قنات، مهم‌ترين مفهومي است كه در موزه آب مي‌تواني آن را درك كني؛ سختي تلاش مرداني كه با لباس سپيد به عنوان نمادي از لباس آخرت دل به دل خاك مي‌زنند، آب را در دل كوير مي‌جويند و آباداني را با خود هديه مي‌آورند. هنگامي كه قدم به درون موزه آب مي‌گذاري، در مقايسه با هنگامي كه از موزه آب خارج مي‌شوي برابر نيستي. به شكل ملموسي با مفهوم آب و قنات و رنج و تلاش بيشتر آشنا مي‌شوي، آنقدر كه خيلي نمي‌تواني ميزان آشنايي خودت را  با قلم تصوير كني. آب آنقدر در اين ديار ارزش دارد كه آن را وقف مي‌كرده‌اند و وقف‌نامه‌هاي آب از جمله اسناد ارزشمند قابل مشاهده در اين موزه است كه نسل به نسل منتقل شده و امروز به موزه تاريخ آب پيوسته است. «آب‌انبار» و «قنات» دو نماد بسيار مهم از اهميت آب در ايران قديم بوده‌اند و بويژه «قنات» در فرهنگ ايراني آنقدر ارزش دارد كه كمي بيشتر در موزه آب پيرامون ميدان اميرچخماق يزد توقف كني، بيشتر راجع به آن بنويسي و در قطره‌اي آب غور كني، به همين دليل بازديدم از موزه آب اندكي به درازا مي‌كشد. «كلنگ»، «بيلچه»، «چرخ چاه» و «چراغ» مهم‌ترين ابزارهاي تكنولوژي قنات است و البته رياضيات و علم مهندسي دقيقي كه بدرستي شيب و جايگاه قنات را تعيين مي‌كند، كلنگ و بيلچه را به عنوان ابزار به نمايش گذاشته‌اند، اما محاسبه‌هاي رياضي و دانش فني نهفته در پشت اين تكنولوژي ايراني به آساني قابل بيان و انتقال نيست.

فرهنگ تقسيم آب

پس از آن كه آب به دست مي‌آيد، هنگام تقسيم آن فرا مي‌رسد، تا اينجا فرآوري بود و از اين پس فرهنگ نيز بر آن افزوده مي‌شود. فرآيند تقسيم آب از جمله نكات موردتوجه در موزه آب است. يكي از شيوه‌هاي تقسيم آب اين بوده است كه آب پس از استحصال وارد فضاي يك مخزن مي‌شود و از همان جا راه‌هاي مختلف براي آب تعبيه مي‌شود. اصل مالكيت آب هنگام تقسيم كاملا مشهود است. خروجي آب به 6 قسمت مساوي يا همان شش‌دانگ تقسيم شده است و هر كدام از راه‌آب‌ها متناسب با سهم‌شان از شش‌دانگ كل بهره مي‌برند و به همين صورت كل آب بين مالكان آب تقسيم مي‌شود.

بازار؛ ديگر نماد مدنيت

بازار، حمام، مدرسه و مسجد را در ادبيات شهري از مهم‌ترين نمادهاي شهر به ‌ويژه در گذشته مي‌دانسته‌اند و هنوز هم با اندكي تغييرات همين شرايط پابرجاست و در يزد «بازار» بخشي مهمي از حيات است، بويژه بازار طلافروش‌ها چرا كه يزد است و طلا. يكي از خيابان‌هايي كه از ميدان اميرچخماق جدا مي‌شود، خيابان قيام است و بازار يزد نيز در همين خيابان واقع شده است.

خريد كردن در بازار طلاي شب عيد يزد لطف خاص خود را دارد، هنوز همان نمادهاي سنتي جريان دارد. خريد عروسي كه به همراه تعداد زيادي از همراهان عروس و داماد انجام مي‌شود، از جمله تفاوت‌هايي است كه ديگر در خريدهاي دونفره زوج‌هاي جوان در شهرهاي تهران نمي‌توان مشاهده كرد، اما مشخص است كه در يزد سبك خريد همچنان به شكل سنتي در جريان است. چند دقيقه‌اي پشت يك ويترين طلافروشي كه عروس و داماد مشغول خريد طلا هستند توقف مي‌كنم. اغراق نكرده‌ام اگر بنويسم سرخي گونه‌هاي عروس جوان از پس همان شيشه ويترين مشهود بود و خانمي كه مشخص بود از اقوام داماد است تلاش مي‌كرد دستبند طلا را روي دست دختر آزمايش كند و لبخندي كه در نهايت حكايت از رضايت براي انتخاب داشت.

بازار خان؛ سفر به سنت‌هاي قديمي

بازار خان نيز در همان محدوده قرار دارد. تقريبا روبه‌روي بازار زرگرها و طلافروش‌ها. همان ورودي بازار تابلوي راهنما وجود دارد. بازاري قديمي متعلق به دوره قاجار كه در درون خودش زيبايي‌هاي قرن گذشته را هنوز مستور نگه داشته است. پا به درون بازار كه مي‌گذاري؛ نخستين نمادي كه توجهت را جلب مي‌كند مسگري است؛ صنعتي كه در يزد هنوز فراموش نشده است، اين را از رونق بازار مسگرها مي توان فهميد. درست همان‌گونه كه بازار ظروف تفلون و چدن‌هاي آخرين مدل در تهران و شهرهاي بزرگ رونق دارد، درست به همان اندازه كه بازار مسگرها در بازار خان رونق دارد. پيچ‌هاي بازار خان را كه پشت سر مي‌گذاري، سراهاي مختلف از پس گذرها عيان مي‌شود. يا به دليل اين‌كه به زمان اذان نزديك شده‌ايم، برخي مغازه‌ها تعطيل شده‌اند يا اين‌كه غير از بخش بازار مسگرها بقيه بخش‌هاي بازار از رونق زيادي برخوردار نيستند، مقصودم آن است كه به حمام خان برسم؛ حمامي كه هم‌اكنون به يكي از مراكز پذيرايي يزد تبديل شده و با استقبال مخاطبان نيز روبه‌رو است.

باز هم نماد آب

حمام خان نيز از بناهاي قاجاري محسوب مي‌شود كه هم‌اكنون به رستوران تبديل شده است؛ رستوراني با نمادهاي سنتي و البته غذاهاي مدرن؛ حتي اگر قصد خوردن يا آشاميدن هم نداشته باشي، مي‌تواني از مجموعه حمام خان به عنوان يكي از آثار يزد بازديد كني. حمام بزرگي است، هر چند كاربري قديمي آن از بين رفته است، اما براحتي مي‌تواني تشخيص بدهي كه كدام قسمت چه كاربردي داشته و يكي از خزينه‌هاي آن هم‌اكنون به حوضي بزرگ تبديل شده است كه ده ماهي قرمز در آن شناورند.

كنار حوض مي‌نشينم، ماهي‌ها بيشتر با يكديگرند. سكوت است و اگر ماهي بالا و پايين بپرد امان مي‌يابي كه صداي برخوردش را با آب بشنوي، اينجا هم نماد آب است، نماد زندگي...

مريم چهاربالش